1. Trang chủ
  2. Trí tuệ của bé
  3. Chậm nói
  4. Trẻ chậm nói: Phải làm sao để giúp trẻ “nói như khướu”

Trẻ chậm nói: Phải làm sao để giúp trẻ “nói như khướu”

Trẻ chậm nói
85 / 100

3 năm đầu đời là khoảng thời gian não bộ của trẻ phát triển mạnh mẽ nhất, trong đó có sự hoàn thiện chức năng ngôn ngữ. Tuy nhiên, tình trạng trẻ chậm nói ngày càng phổ biến khiến cha mẹ không khỏi lo lắng. Vậy nguyên nhân nào khiến trẻ bị chậm nói? Cha mẹ có thể giúp bé nhanh nói tại nhà không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết giúp cha mẹ nhé!

👉🏻 Trẻ mấy tháng biết nói? Cha mẹ cần làm gì để bé nhanh nói?

👉🏻 Hé lộ mẹo chữa trẻ chậm nói không phải ai cũng biết

Trẻ chậm nói

Trẻ chậm nói: phải làm sao để bé “nói như khướu”

Dấu hiệu trẻ chậm nói cha mẹ nhất định không được bỏ qua

Mỗi đứa trẻ sẽ có tốc độ phát triển ngôn ngữ khác nhau. Do vậy, cha mẹ đừng so sánh con với những bạn nhỏ khác cùng độ tuổi, và cũng không phải quá lo lắng về vấn đề này. Tuy nhiên, nếu trẻ có biểu hiện thụt lùi nhiều so với các bạn đồng trang lứa hoặc có các dấu hiệu dưới đây, cha mẹ cần phải lưu ý vì có thể bé chậm nói.

Khi được 1 tuổi

  • Trẻ không cố gắng giao tiếp với cha mẹ bằng âm thanh, đặc biệt là khi cần giúp đỡ hoặc mong muốn điều gì đó
  • Không phản ứng hoặc đáp lại khi được gọi tên
  • Không bập bẹ được những từ đơn giản như “ba”, “bà”, “má”,…
  • Không làm theo được những yêu cầu đơn giản của bố mẹ như “con ạ đi”, “xin chào”, “tạm biệt”,…
Dấu hiệu trẻ chậm nói

Dấu hiệu trẻ chậm nói

Khi trẻ được 2 tuổi

  • Trẻ không thể nói khoảng 50 từ khác nhau
  • Không kết hợp được hai hoặc nhiều từ với nhau để tạo thành cụm từ hoặc câu đơn giản
  • Không tạo ra từ một cách tự phát – tức là con bạn chỉ bắt chước các từ hoặc cụm từ từ những người khác
  • Dường như không hiểu những hướng dẫn hoặc câu hỏi đơn giản của cha mẹ như “Con muốn ăn gì?” “Con hãy đeo dép vào đi”,…

Theo thống kê, có khoảng 1/5 số trẻ có dấu hiệu chậm nói. Nhiều trẻ trong số đó sẽ tự hoàn thiện ngôn ngữ của mình khi bé dần lớn hơn, nhưng một số khác vẫn tiếp tục gặp rắc rối với ngôn ngữ.

Vào khoảng 3 tuổi

  • Trẻ không thể kết hợp các từ thành các cụm từ hoặc câu dài hơn. Ví dụ: “Con muốn uống nước”, “Ba ơi giúp con”,…
  • Trẻ không hiểu và không thể làm theo các hướng dẫn hoặc câu hỏi dài hơn như “Đem giày của con cất lên giá đi” hoặc “Con muốn ăn gì vào bữa trưa?”
  • Trẻ không đặt ra những câu hỏi cho cha mẹ
  • Ít hoặc không quan tâm đến sách

Bật mí nguyên nhân trẻ chậm nói – không phải ai cũng biết

Bật mí nguyên nhân trẻ chậm nói

Bật mí nguyên nhân trẻ chậm nói

Để có giải pháp giúp con chậm nói, cha mẹ cần xác định được nguyên nhân dẫn đến tình trạng này ở bé.

Có vấn đề về vòm miệng

Trẻ bị chậm nói có thể do một số khiếm khuyết về miệng, ảnh hưởng đến khả năng nói của bé như hở hàm ếch, sứt môi. Một vấn đề khác có thể ảnh hưởng đến việc tạo ra giọng nói là nếp gấp dưới lưỡi ngắn hoặc dính thắng lưỡi.

Trong một số trường hợp, tình trạng chậm nói ở trẻ còn do cơ miệng hoạt động kém linh hoạt. Điều này là do vùng não chịu trách nhiệm sản xuất giọng nói gặp vấn đề, khiến trẻ khó kiểm soát các cơ và bộ phận của cơ thể dùng để nói. Tình trạng này có thể tồn tại cùng với các khó khăn về vận động miệng khác như ăn uống.

Trẻ chậm phát triển

Trẻ chậm nói có thể là biểu hiện của chậm phát triển. Tất nhiên, mọi đứa trẻ đều đạt được các mốc phát triển quan trọng theo tốc độ riêng của mình. Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý khi nhận thấy các kỹ năng và khả năng khác của trẻ như kỹ năng vận động, lời nói, nhận thức cũng phát triển chậm hơn bình thường.

Các vấn đề về lời nói liên quan đến chậm phát triển có thể bao gồm nói rất ít (hoặc hoàn toàn không nói), dường như không hiểu người khác nói gì, lặp lại những gì người khác nói hoặc không có cảm xúc, ngữ điệu khi nói.

Trẻ chậm phát triển

Trẻ chậm phát triển

Vấn đề về thính giác

Các vấn đề về thính giác thường liên quan đến việc chậm nói ở trẻ. Đó cũng chính là lý do tại sao thính giác của trẻ nên được bác sĩ kiểm tra bất cứ khi nào có vấn đề về khả năng nói. Trẻ bị khiếm thính, nghe không rõ có thể gặp khó khăn trong việc hiểu lời nói xung quanh cũng như giọng nói của chính mình. Điều này khiến trẻ khó hiểu, khó bắt chước từ và sử dụng ngôn ngữ một cách trôi chảy và chính xác.

Một vấn đề về thính giác xảy ra khá phổ biến ở trẻ nhỏ là viêm tai giữa. Nếu không điều trị kịp thời, trẻ có nguy cơ mắc vấn đề về thính giác, ảnh hưởng đến việc phát triển ngôn ngữ của bé.

Trẻ có vấn đề về thính giác

Trẻ có vấn đề về thính giác

Có vấn đề về não bộ và hệ thần kinh

Một số tổn thương não bộ và hệ thần kinh cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm nói ở trẻ. Ví dụ: loạn dưỡng cơ, bại não, chấn thương sọ não,…

Tự kỷ

Trẻ tự kỷ thường gặp khó khăn về ngôn ngữ, dẫn đến nhiều hạn chế về giao tiếp. Chậm nói là một dấu hiệu điển hình ở trẻ tự kỷ. Ngoài ra còn một số dấu hiệu khác:

  • Giảm tương tác xã hội
  • Có xu hướng chơi một mình, không thích giao tiếp với những người xung quanh
  • Có hành vi, sở thích bất thường
  • Thường lặp đi lặp lại những câu nói hoặc hành động kỳ lạ

Môi trường thiếu sự tương tác

Nhiều gia đình cha mẹ bận rộn, không có thời gian tiếp xúc, trò chuyện với trẻ thường xuyên là một trong những nguyên nhân khiến bé chậm nói. Gia đình là nơi dạy trẻ đầu tiên  và cha mẹ chính là người giáo viên không thể thiếu. Do vậy, sự tương tác, giao tiếp trong gia đình vô cùng quan trọng trong việc dạy trẻ học nói.

Bên cạnh đó, trẻ dành quá nhiều thời gian bên tivi, điện thoại, ipad cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng nói của bé. Bởi lúc này, các thông tin trẻ tiếp nhận hoàn toàn một chiều, không có sự tương tác, giao tiếp, khiến trẻ không thể phát triển ngôn ngữ được.

Môi trường thiếu sự tương tác

Môi trường thiếu sự tương tác

Trẻ gặp phải cú sốc tâm lý

Trẻ em rất nhạy cảm với những tác động xung quanh. Nhiều tác động tiêu cực đến tâm lý cũng có thể khiến trẻ bị chậm nói như bạo lực gia đình, cha mẹ hay tranh cãi, cái chết của vật nuôi,…

Trẻ sinh non

Mặc dù chưa có nghiên cứu nào chứng minh trẻ sinh non bị chậm nói. Nhưng trên thực tế, không thể loại bỏ nguyên nhân này vì trẻ sinh non thường phát triển kém hơn những bé sinh đủ tháng, trong đó có khả năng hình thành ngôn ngữ.

8 phương pháp dạy trẻ chậm nói “dễ như ăn kẹo”

Để giúp con chậm nói có thể “nói như khướu”, cha mẹ “tuyệt đối” không được bỏ qua 8 phương pháp sau đây:

Tích cực nói chuyện với trẻ

Cha mẹ nên chủ động nói chuyện với trẻ thường xuyên để giúp con cải thiện khả năng ngôn ngữ. Hơn nữa, việc tương tác với cha mẹ, được cha mẹ quan tâm sẽ giúp bé cảm nhận được tình yêu thương, có động lực hơn trong việc học nói. Đặc biệt, để bé nhanh nói, cha mẹ nên nói chuyện với con ngay từ khi trẻ ra đời, Điều này sẽ giúp bé sớm tiếp thu được ngôn ngữ, giọng điệu nói chuyện của cha mẹ, tạo điều kiện cho trẻ biết nói nhanh hơn sau này.

Đọc sách, hát cho bé nghe

Sách chính là công cụ không thể thiếu được cho bé chậm nói. Cha mẹ hãy đọc sách cho bé hàng ngày, dù chỉ là 30 phút trước khi đi ngủ. Làm quen với sách từ nhỏ sẽ giúp trẻ tích lũy được vốn từ vựng, kích thích khả năng tư duy và óc sáng tạo. Hãy lựa chọn những cuốn sách nhiều hình ảnh, phù hợp với độ tuổi của bé để con thấy có hứng thú và tăng sự chú ý vào cuốn sách. Và cha mẹ cũng đừng quên đọc to hình ảnh trong sách khi chỉ vào để giúp con vừa học từ vựng, vừa học được cách phát âm và có nhận thức về hình ảnh đó.

Đọc sách cho bé nghe

Đọc sách cho bé nghe

Cho trẻ tiếp xúc với môi trường xung quanh

Nếu muốn con phát triển toàn diện, tăng sự tương tác với môi trường xung quanh, cha mẹ hãy vứt bỏ suy nghĩ “bao bọc” trẻ quá mức đi nhé! Hãy tạo môi trường lành mạnh, giúp trẻ tăng khả năng giao tiếp và tăng sự tương tác với mọi người. Đặc biệt, cha mẹ nên cho con chơi cùng các bạn đồng trang lứa. Điều này không chỉ khiến bé bạo dạn, nhanh nhẹn hơn mà còn giúp trẻ học hỏi được nhiều thứ từ bạn bè. Cha mẹ nên dành thời gian cho con đến khu vui chơi, công viên để bé được giao lưu với các bạn, đồng thời cũng tăng cường hoạt động thể chất, giúp bé khỏe mạnh hơn.

Cho bé tiếp xúc với môi trường xung quanh

Cho bé tiếp xúc với môi trường xung quanh

Nói chậm, rõ ràng, từ ngữ dễ hiểu

Với trẻ đang trong độ tuổi tập nói, cha mẹ nên nói chậm rãi, rõ ràng, sử dụng câu từ dễ hiểu để trẻ có thể hiểu và bắt nhịp được. Tuyệt đối không được bắt chước, nhại lại câu nói của trẻ nếu con nói ngọng vì sẽ khiến trẻ tưởng đó là đúng và không sửa lại. Khi đó, cha mẹ nên lặp lại nhiều lần từ đó, giúp bé bắt chước và học theo.

Không nên cho trẻ “dính chặt” thiết bị điện tử

Cha mẹ đừng để việc xem tivi, điện thoại,… trở thành thói quen của con vì sẽ ảnh hưởng không tốt đến việc học nói. Thay vì cho con xem một mình, cha mẹ hãy dành thời gian xem cùng con, tương tác với con. Bạn có thể giải thích nhân vật, câu chuyện để bé hiểu và thúc đẩy sự phát triển ngôn ngữ của con.

Lồng ghép tình huống hàng ngày

Cha mẹ hãy dạy con học nói vào bất cứ lúc nào mà chẳng cần đến bàn học, sách vở,… Bạn có thể nói với con, giải thích cho con hành động mình đang làm như nấu cơm, rửa chén bát,… Chỉ cho bé những đồ vật xung quanh nhà kèm theo tên gọi của chúng, đồng thời cha mẹ có thể nói về công dụng của đồ vật đó, giúp bé dần hình dung được mọi thứ xung quanh mình.

Lồng ghép tình huống hàng ngày

Lồng ghép tình huống hàng ngày

Luôn kiên nhẫn

Một điều cần thiết mà cha mẹ không thể bỏ qua là sự kiên nhẫn, bình tĩnh khi dạy trẻ chậm nói. Bởi nó không phải chỉ diễn ra trong ngày một ngày hai, mà còn là một quá tình dài, tốn nhiều công sức. Cha mẹ hãy cố gắng hiểu con, biết con muốn gì và luôn cố gắng giải thích mọi thắc mắc của bé.

Tạo cơ hội cho bé nói

Khi bé có nhu cầu gì đó nhưng chưa thể nói ra, mặc dù cha mẹ đã biết điều ấy là gì nhưng vẫn nên dành cho bé thời gian để bày tỏ mong muốn của mình. Cha mẹ không nói hoặc đáp ứng trẻ ngay mà nên cho trẻ cơ hội để nói.

Khi dạy trẻ chậm nói, cha mẹ đừng nóng vội mà hãy kiên nhẫn, khuyến khích và tạo động lực cho trẻ, tìm ra phương pháp phù hợp nhất, giúp con nhanh nói và sớm hoàn thiện khả năng ngôn ngữ của mình.

Nguồn tham khảo: https://kidshealth.org/en/parents/not-talk.html

 

“Nếu bạn muốn bé thông minh nhanh nhẹn, phát triển não bộ, thị lực vượt trội ngay từ khi chào đời. Hãy để lại SỐ ĐIỆN THOẠI tại đây, chuyên gia sẽ gọi điện tư vấn cho bạn ngay!

Gửi

 

Chuyên gia tư vấn miễn phí






Gửi

Bài viết nên xem

Menu
Điểm bán

Dược sỹ tư vấn

Thông tin của bạn đã được gửi thành công!

Chúng tôi sẽ xác nhận lại thông tin và liên hệ bạn trong thời gian sớm nhất!